Phân tích bức tranh quê và tấm lòng yêu đời của Hàn Mặc Tử trong Đây thôn Vĩ Dạ

Phân tích bức tranh quê và tấm lòng yêu đời của Hàn Mặc Tử trong Đây thôn Vĩ Dạ

Hướng dẫn

Loading...

Trong “Thi nhân Việt Nam”-Hoài Thanh đã nhận xét rằng: “Ta thoát lên trên cùng Thế Lữ,ta phiêu lưu trong trường tình cùng Lưu Trọng Lư,ta điên cuồng cùng Hàn Mặc Tử,Chế Lan Viên,ta đắm say cùng Xuân Diệu”.Chất “điên cuồng” đã làm nên phong cách nghệ thuật độc đáo và riêng biệt trong thơ Hàn Mặc Tử. Nét phong cách đặc sắc ấy đã hội tụ bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” của nhà thơ rất tài hoa và cũng rất đỗi bất hạnh này. “Đây thôn Vĩ Dạ” trích từ tập Thơ Điên,bài thơ đã lột tả bức tranh quê hương tươi đẹp và lòng yêu đời của Hàn Mặc Tử

Với lời trách cứ nhẹ nhàng dịu ngọt vừa như một lời mời “Sao anh không về chơi thôn Vĩ?” Hàn Mặc Tử trở về với thôn Vĩ Dạ trong mộng tưởng:

Nhìn nắng hàng cây nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

Cảnh vật ở thôn Vĩ Dạ – một làng kề sát thành phố Huế bên bờ Hương Giang với những vườn cây trái, hoa lá sum suê hiện lên thật nên thơ, tươi mát làm sao. Đó là một hàng cau thẳng tắp đang tắm mình dưới ánh “nắng mới lên” trong lành. Chưa hết, rất xa là hình ảnh “nắng hàng cau nắng mới lên” còn rất gần lại là “vườn ai mướt quá xanh như ngọc”. “Mướt quá” gợi cả cây nhung non tràn trề sức sống xanh tốt. Màu “mướt quá” làm cho lòng người như trẻ hơn và vui tươi hơn. Lời thơ khen cây cối xanh tốt nhưng lại nhu huyền ảo, lấp lánh mới thấy hết cẻ đẹp của “vườn ai”. Trong không gian ấy hiện lên khuôn “mặt chữ điền” phúc hậu, hiền lành vừa quen vừa lạ, vừa gần, vừa xa, vừa thực vừa ảo bởi “lá trúc che ngang”. Câu thơ làm nổi bật sự hài hòa giữa cảnh vật và con người.Như vậy tâm trạng của nhân vật trữ tình ở đoạn thơ này là niềm vui, vui đến say mê như lạc vào cõi tiên, cõi mộng khi được trở về với cảnh và người thôn Vĩ.

Thế nhưng cũng cùng không gian là thôn Vĩ Dạ nhưng thời gian có sự biến đổi từ “nắng mới lên” sang chiều tà.

Gió theo lối gió, mây đường mây,

Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay…

Thuyền ai đậu bến sông Trăng đó,

Có chở trăng về kịp tối nay?

Tâm trạng của nhân vật trữ tình cũng có sự biến đổi lớn. Trong mắt thi nhân, bầu trời hiện lên “Gió theo lối gió mây đường mây” trong cảnh chia li, uất hận. Biện pháp nhân hóa cho chúng ta thấy điều đó. “Gió theo lối gió” theo không gian riêng của mình và mây cũng thế,từ đó cho ta thấy “mây” và “gió” như những kẻ xa lạ, quay lưng đối với nhau.Tâm trạng của nhân vật trữ tình vốn rất vui sướng khi về với thôn Vĩ Dạ trong buổi ban mai đột nhiên lại thay đổi đột biến và trở nên

buồn bã. Trong mộng tưởng, Hàn Mặc Tử đã trở về với thôn Vĩ nhưng lòng lại buồn chắc có lẽ bởi mối tình đơn phương và những kỉ niệm đẹp với cảnh và người con gái xứ Huế mộng mơ làm nên tâm trạng ấy.

Bầu trời buồn, mặt đất cũng chẳng vui gì hơn khi “Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay”.Dòng Hương Giang vốn đẹp, thơ mộng đã bao đời đi vào thơ ca Việt nam thế mà bây giờ lại “buồn thiu” – một nỗi buồn sâm thẳm, không nói nên lời. Mặt nước buồn hay chính là con sóng lòng của thi nhân đang dâng lên không sao giấu nổi. Lòng sông buồn, bãi bờ của nó còn sầu hơn. “Hoa bắp lay” gợi tả những hoa bắp xám khô héo, úa tàn đang “lay” rất khẽ trong gió.Thế nhưng đêm xuống, trăng lên, tâm trạng của nhân vật trữ tình lại thay đổi:

“Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay”

Sông Hương “buồn thiu” lúc chiều dưới ánh trăng đã trở thành “sông trăng” thơ mộng, là bức tranh càng trữ tình, lãng mạn. Hình ảnh “thuyền” và “sông trăng” thật đẹp, thật hài hòa. “Có chở trăng về kịp tối nay?”. Liệu “thuyền ai” đó có chở trăng về kịp nơi bến hẹn, bến đợi hay không? Câu hỏi tu từ vang lên như một nỗi lòng khắc khoải, chờ đợi, ngóng trông được gặp gương mặt sáng như “trăng’ của người thôn Vĩ trong lòng thi nhân. Như thế mới biết nỗi lòng của nhà thơ giành cho cô em gái xứ Huế tha thiết biết nhường nào

Vẫn là cảnh thơ mộng của xứ Huế nhưng khổ thơ kết lại thể hiện cmột tâm trạng vui với cảnh, buồn với cảnh:

“Mơ khách đường xa khách dường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?”

Vẫn là một tâm trạng vui sướng được đón “khách đường xa” – người thôn Vĩ đến với mình.Người khách mang vẻ đẹp đặc trưng của người con gái xứ Huế qua tà áo trắng,nhưng tác giả lại không thể với tới được “Áo em trắng quá nhìn không ra”.Cảnh vật hiện lên “mờ nhân ảnh”,chỉ là ảo mộng thôi,chỉ là hư không thôi,hình bóng người thương hiện lên trong khói sương.Hình ảnh đẹp và sao xa vời quá.“Ai biết tình ai có đậm đà?”. “Ai” ở đây vừa chỉ người thôn Vĩ vừa chỉ chính tác giả. Chẳng biết người thôn Vĩ có còn nặng tình với mình không? Và chẳng biết chính mình còn mặn mà với bóng hình “Áo trắng”? Nỗi đau đớn trong tình yêu chính là sự hoài nghi, không tin tưởng về nhau. Nhân vật trữ tình rơi vào tình trạng ấy và đã bộc bạch lòng mình để mọi người hiểu và thông cảm,trước quãng thời gian ít ỏi còn lại, “Ai” đó có thể gắn bó,có thể chung tình?

Đọc xong bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” của Hàn Mặc Tử để lại trong lòng người đọc những tình cảm đẹp. Hình ảnh thôn quê xứ Huế mơ mộng hiện ra từ khổ thơ đầu đến khổ thơ cuối.Một bức tranh phong cảnh vừa đẹp,vừa tươi sáng nhưng cũng đượm nét ảo mộng và mang nỗi buồn man mác. Lời thơ vừa vui tươi nhưng cũng nhuốm vị trầm buồn, sâu lắng, đầy suy tư.Bài thơ giúp ta hiểu thêm những hoài niệm,tâm tư và cả khát vọng của một nhà thơ sắp phải giã từ cuộc đời.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Phân tích bức tranh quê và tấm lòng yêu đời của Hàn Mặc Tử trong Đây thôn Vĩ Dạ
Đánh giá bài viết
Loading...

Từ khóa tìm kiếm