Phân tích tâm trạng của Hồ Xuân Hương trong bài thơ Tự tình 2

Phân tích tâm trạng của Hồ Xuân Hương trong bài thơ Tự tình 2

Bài làm

Loading...

Hồ Xuân Hương là một trong những nữ thi sĩ xuất sắc nhất của Việt Nam. Bà để lại khá nhiều bài thơ hay và là nhà thơ chuyên viết về thân phận người phụ nữ. Hồ Xuân Hương không chỉ gây được dấu ấn trong lòng độc giả với bài thơ “Bánh trôi nước” mà còn với trùm thơ Tự tình gồm ba bài. Trong đó bài thơ Tự tình II vừa là tiếng lòng của nữ sĩ, vừa là tiếng lòng chung của những người phụ nữ trong xã hội cũ.

Bài thơ được mở đầu với hai câu thơ vừa tả cảnh nhưng đồng thời cũng là để nói về hình ảnh người phụ nữ:

“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nước non”

Vào khoảng thời gian đó chính là vào đêm khuya thanh vắng. Đó là khi mà hầu hết tất cả mọi người đều đã chìm sâu vào giấc ngủ. Lúc này, tiếng “trống” cầm canh càng trở nên ràng hơn, văng vẳng hơn. Nhà thơ Hồ Xuân Hương đã lấy động để tả tĩnh, lấy âm thanh của tiếng trống để khắc họa sự vắng lặng của đêm khuya. Trong không gian đó thì hiển diện một hình ảnh đó chính là cái “hồng nhan”. Như chúng ta đã biết thì hồng nhan nghĩa là gương mặt đẹp, là chỉ những người phụ nữ. Đây tác giả muốn nói đến một người phụ nữ có nhan sắc đẹp nhưng giữa đêm khuya lại trơ “với nước non”. Hình ảnh thơ cho thấy sự cô đơn, lạc lõng của người phụ nữ giữa đêm khuya. Nhất là với một người phụ nữ chưa tìm được bến đỗ của hạnh phúc. Khi tất cả mọi vật chìm sâu vào giấc ngủ chỉ còn mình nàn lẻ loi, đơn chiếc và mỗi khi tiếng trống vang lên thì nàng càng thấm thía nỗi buồn đó. Cũng lúc ấy phận “hồng nhan” mới tìm đến rượu để giải sầu, để quên đi sự cô đơn mà nàng đang phải gặm nhấm:

“Chén rượu đưa hương say lại tỉnh,

Vầng trăng xế bóng khuyết chưa tàn”

soạn bài tự tình

Những tưởng rằng nỗi bất hạnh của cuộc đời mình, chịu cảnh “hồng nhan bạc phận” thì tâm hồn sớm đã hóa thành đá, vô cảm nhưng lại không phải vậy. Nàng vẫn sâu sắc cảm nhận được nỗi buồn sầu mà mình đang gánh chịu. Chính vì thế nàng mới tìm đến rượu để muốn đến những chuyện sầu muộn. Hương rượu thơm ngát nhưng lại không đủ để khiến nàng say, quên đi những gì đã và đang xảy ra. Không có nỗi buồn đau nào biến mất cả mà càng làm cho nhân vật trữ tình nhận thức được sâu sắc hơn tình cảnh của chính mình. Nữ sĩ đã sử dụng hình ảnh rất đặc sắc, độc đáo để cho người đọc hình dung về số phận, cuộc đời của mình. Đó chình là hình ảnh vầng trăng “khuyết chưa tròn”. Xưa kia nghĩ đến phận “hồng nhan” người ta nghĩ ngay đến cô gái đẹp lại có tài nhưng đồng thời cũng là người có số phận không mấy tốt đẹp, thậm chí là bị xã hội chà đạp. Chính vì thế, có lẽ tác giả đã mượn hình ảnh vầng trăng chưa tròn ấy để mô tả cho thân phận hẩm hiu, cho hạnh phúc của mình. Đó là hạnh phúc chưa được hưởng trọn vẹn:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn

Hai câu thơ luận tác giả đã sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình. Hai câu thơ thể hiện sự dữ dội, quyết liệt xuất phát từ nội tâm muốn phản kháng, đấu tranh cho chính mình. Những đám rêu mềm yếu nhưng lại có thể “xiên ngang mặt đất”, một vài hòn đá nhỏ bé nhưng lại có thể “đâm toạc chân mây”… Hai câu thơ cho chúng ta thấy được sức mạnh của thiên nhiên, thiên nhiên giống như đang kìm nén, tiềm ẩn một sức sống mãnh liệt. Tương ứng với con người hiện tại, dù đang phải chịu những bi kịch của cuộc đời nhưng vẫn gắng gượng chịu đựng và khát khao có dịp thể hiện sự phản kháng của mình. Nỗi đau cùng với niềm khát khao được hạnh phúc nhưng đang dồn nén và sự bất lực trước thế sự khiến cho nhân vật trữ tình phải cam chịu số phận:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ, tí con con”

Một người phụ nữ chịu thân phận vợ lẽ, chịu cảnh phòng đơn gối chiếc đếm thời gian qua. Người ấy nhận thức sâu sắc về tuổi xuân có hạn của mình nên thời gian trôi qua thì càng ngán ngẩm trước vòng tuần hoàn của tự nhiên. Mảnh tình duyên vốn đã nhỏ bé ấy vậy mà lại còn san sẻ thì còn được bao nhiêu?. Qua đó có thể thấy sự tủi thân, than thân, trách phận của chính tác giả. Hồ Xuân Hương cũng từng bày tỏ tâm trạng của mình qua bài “Lấy chồng chung”:

“Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng

Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Năm mười thì họa hay chăng chớ”

Có thể nói bài thơ Tự tình 2 chính là lời tự than, tự thương xót cho chính duyên phận hẩm hiu của nhà thơ. Qua đó người đọc càng thêm cảm thông với nỗi lòng khao khát được sống, được hưởng hạnh phúc của tác giả cũng như của những người phụ nữ trong xã hội cũ.

Đánh giá bài viết

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Loading...
DMCA.com Protection Status